Hướng Dẫn Sử Dụng Xe Lăn An Toàn Cho Người Già, Người Bệnh Tại Nhà

Xe lăn giúp người già, người bệnh và người hạn chế vận động di chuyển dễ hơn mỗi ngày. Nhưng nếu dùng sai cách, xe lăn có thể gây té ngã, kẹt chân, lật xe hoặc làm người chăm sóc bị đau lưng.

Bài viết này sẽ giúp bạn biết cách sử dụng xe lăn an toàn từ lúc kiểm tra xe, hỗ trợ người bệnh ngồi vào xe, di chuyển trong nhà, ra ngoài cho đến khi bảo quản xe sau khi dùng.

Vì sao cần sử dụng xe lăn đúng cách?

• Nhiều gia đình nghĩ rằng chỉ cần đặt người bệnh lên xe rồi đẩy đi là đủ. Thực tế, xe lăn có nhiều bộ phận cần kiểm tra như phanh, bánh xe, tay đẩy, gác chân, đệm ngồi và khung xe.
• Khi bạn dùng xe đúng cách, người ngồi cảm thấy yên tâm hơn, người đẩy cũng nhẹ sức hơn. Quan trọng hơn, cả hai giảm rủi ro té ngã khi lên xuống xe, qua dốc, qua bậc cửa hoặc di chuyển trong không gian hẹp.
• Người dùng nên khóa phanh trước khi chuyển người vào hoặc ra khỏi xe lăn, đồng thời gạt gác chân sang một bên để tránh vấp ngã.

Kiểm tra xe lăn trước khi sử dụng

Trước khi cho người bệnh ngồi lên xe, bạn nên kiểm tra nhanh các điểm sau:

• Phanh xe: bóp hoặc gạt thử để chắc chắn phanh giữ xe đứng yên.
• Bánh xe: kiểm tra bánh trước và bánh sau, xem có kẹt tóc, dây, rác nhỏ hoặc vật cứng không.
• Gác chân: bảo đảm gác chân chắc chắn, không lỏng, không vướng vào chân người dùng.
• Ghế ngồi và tựa lưng: kiểm tra bề mặt ghế, đệm, ốc vít và phần tựa lưng.
• Tay đẩy: thử lắc nhẹ để biết tay đẩy có chắc không.

Với xe lăn điện bạn cần kiểm tra thêm pin, bộ điều khiển, còi, tốc độ và hệ thống phanh điện trước khi ra ngoài.

Cách hỗ trợ người bệnh ngồi vào xe lăn an toàn

Đây là bước rất quan trọng, đặc biệt với người già yếu, người sau tai biến, người sau phẫu thuật hoặc người không thể tự đứng vững.

• Trước tiên, hãy đặt xe lăn sát giường hoặc ghế. Sau đó khóa phanh hai bên để xe không trượt. Gạt gác chân sang hai bên hoặc nâng lên để người bệnh không vấp. Nếu người bệnh còn đứng được, hãy hướng dẫn họ chống tay vào thành giường hoặc tay vịn, sau đó xoay người chậm và ngồi xuống.
• Nếu người bệnh yếu, người chăm sóc nên đứng gần, giữ phần lưng hoặc hông để hỗ trợ. Không kéo mạnh tay người bệnh vì có thể làm đau vai, mất thăng bằng hoặc ngã về phía trước.
• Sau khi người bệnh đã ngồi chắc, bạn đặt hai chân lên gác chân, chỉnh lại tư thế lưng và hỏi người bệnh có thấy thoải mái không.

Tư thế ngồi đúng trên xe lăn

• Ngồi đúng tư thế giúp người dùng giảm đau lưng, mỏi cổ và tê chân. Người ngồi nên đặt lưng sát tựa, mông nằm trọn trên mặt ghế, hai chân đặt đều trên gác chân. Không để chân kéo lê dưới sàn vì bánh xe có thể cán vào chân.
• Nếu người bệnh phải ngồi lâu, gia đình nên dùng thêm đệm ngồi phù hợp. Không nên để người dùng nghiêng hẳn sang một bên, ngồi nửa người trên mép ghế hoặc cúi người quá sâu về phía trước. Những tư thế này dễ làm xe mất cân bằng.

Cách đẩy xe lăn an toàn trong nhà

• Dọn bớt vật cản trên lối đi. Nếu nhà có nền gạch trơn, bạn nên đẩy chậm hơn, đặc biệt khi sàn ướt.
• Khi qua cửa hẹp, hãy giữ xe đi thẳng, tránh để bánh nhỏ phía trước mắc vào mép cửa. Nếu cần lùi xe, hãy nhìn phía sau trước, sau đó kéo xe chậm và đều tay.

Cách đưa xe lăn qua dốc, bậc cửa và thang máy

• Khi lên dốc, người đẩy nên đẩy xe theo hướng tiến lên, giữ chắc tay đẩy và đi chậm. Không chạy lấy đà vì xe có thể mất kiểm soát.
• Khi xuống dốc, bạn nên giữ xe thật chắc, đi ngước lại kiểm soát tốc độ an toàn cho người ngồi và không buông tay khỏi tay đẩy.
• Khi qua bậc cửa thấp, bạn có thể dùng chân đạp nhẹ vào thanh trợ lực phía sau xe để nâng bánh trước lên. Sau đó đẩy bánh sau qua bậc một cách chậm rãi. Không nhấc xe quá nhanh vì người ngồi có thể bị chúi về phía trước.
• Khi vào thang máy, hãy đưa xe vào từ từ, khóa phanh khi chờ thang và giữ khoảng cách an toàn với cửa thang.

Lưu ý khi sử dụng xe lăn ngoài trời

• Khi ra ngoài, bạn nên chọn đường bằng phẳng, ít ổ gà và có lối lên xuống thuận tiện. Không nên đẩy xe sát mép đường, mép vỉa hè hoặc khu vực đông xe máy.
• Nếu trời mưa, hãy hạn chế dùng xe lăn trên nền trơn. Nước mưa có thể làm giảm độ bám của bánh và ảnh hưởng đến độ bền của khung xe. Với xe lăn điện, bạn cần tránh để bộ điều khiển, pin và động cơ tiếp xúc trực tiếp với nước.

Những lỗi thường gặp khi sử dụng xe lăn

Một số lỗi nhỏ có thể gây nguy hiểm nếu lặp lại thường xuyên.

• Nhiều người quên khóa phanh khi chuyển người bệnh lên xe. Đây là lỗi phổ biến và dễ gây trượt xe. Một số gia đình để người bệnh đứng lên khi gác chân vẫn mở, làm chân vướng và té. Có người treo túi nặng phía sau tay đẩy, khiến xe dễ bật ngửa khi không có người giữ.
• Ngoài ra, không nên để trẻ nhỏ đùa nghịch, leo lên xe hoặc tự ý đẩy xe khi có người bệnh ngồi trên đó.

Cách bảo quản xe lăn sau khi sử dụng

• Sau mỗi lần dùng, bạn nên lau sạch khung xe, bánh xe và mặt ghế. Nếu xe đi qua nơi có bùn đất hoặc nước mưa, hãy lau khô ngay để hạn chế rỉ sét.-
• Bạn nên kiểm tra ốc vít, phanh, bánh xe và gác chân. Nếu phát hiện xe kêu lạ, bánh lệch, phanh lỏng hoặc khung rung, hãy ngưng sử dụng và đem xe đi kiểm tra.
• Với xe lăn điện, bạn nên sạc pin theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Không để pin cạn quá lâu và không tự ý tháo bộ điều khiển nếu không có chuyên môn.

Khi nào nên đổi xe lăn mới?

Bạn nên cân nhắc đổi xe lăn nếu xe đã quá cũ, phanh không còn chắc, bánh xe mòn, khung cong, ghế ngồi rách nhiều hoặc xe không còn phù hợp với thể trạng người dùng.

Nếu người bệnh tăng cân nhiều cần xe có tải trọng cao hơn. Người phải di chuyển xa có thể cần xe lăn điện. Người hay đi khám bệnh, đi du lịch hoặc cần mang xe lên ô tô có thể chọn xe lăn gấp gọn, trọng lượng nhẹ.

Nếu chưa biết nên chọn loại nào, gia đình có thể tham khảo thêm các dòng xe lăn phù hợp với nhu cầu thực tế tại Siêu Thị Xe Lăn.

Kết luận

Sử dụng xe lăn an toàn không khó, nhưng cần sự cẩn thận trong từng bước nhỏ. Hãy luôn kiểm tra xe trước khi dùng, khóa phanh khi chuyển người, chỉnh tư thế ngồi đúng và di chuyển chậm ở những khu vực có dốc, bậc cửa hoặc nền trơn.

Một chiếc xe lăn phù hợp, cộng với cách sử dụng đúng, sẽ giúp người già và người bệnh di chuyển nhẹ nhàng hơn, tự tin hơn và an toàn hơn mỗi ngày.